• By Super Admin
• 20 Dec, 2025
• ฆ่าเชื้อและป้องกันไวรัส (Disinfection & Virus Prevention)

วิธีการป้องกันโรคจากเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย สร้างเกราะคุ้มกันสุขภาพให้คนในบ้าน

รวมแนวทางปฏิบัติเพื่อป้องกันการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสและแบคทีเรียภายในบ้าน ตั้งแต่การรักษาสุขอนามัยส่วนบุคคลไปจนถึงการจัดการสภาพแวดล้อม เพื่อลดความเสี่ยงการเจ็บป่วยอย่างยั่งยืน

ป้องกันที่ต้นเหตุ: เข้าใจการแพร่กระจายของเชื้อโรค 

เชื้อไวรัสและแบคทีเรียส่วนใหญ่เข้าสู่ร่างกายผ่าน 3 ช่องทางหลัก คือ การสูดดมละอองฝอยในอากาศ (Droplets), การสัมผัสพื้นผิวที่ปนเปื้อน (Contact), และการรับประทานอาหารหรือน้ำที่มีเชื้อปนเปื้อน การวางแผนป้องกันจึงต้องครอบคลุมทุกช่องทางเพื่อประสิทธิภาพสูงสุด

1. การจัดการสุขอนามัยส่วนบุคคล (Personal Hygiene) 

ปราการด่านแรกที่สำคัญที่สุดคือตัวผู้อยู่อาศัยเอง:

• การล้างมือแบบ 7 ขั้นตอน: ควรล้างมือด้วยสบู่และน้ำสะอาดอย่างน้อย 20 วินาที หลังจากกลับเข้าบ้าน ก่อนรับประทานอาหาร และหลังเข้าห้องน้ำ

• การใส่หน้ากากอนามัย: เมื่อมีคนในบ้านป่วยหรือมีอาการไอจาม เพื่อลดการแพร่กระจายของละอองฝอยในพื้นที่ส่วนกลาง

• ลดการสัมผัสใบหน้า: เชื้อโรคส่วนใหญ่เข้าสู่ร่างกายผ่านตา จมูก และปาก การฝึกนิสัยไม่สัมผัสใบหน้าหากยังไม่ได้ล้างมือจะช่วยลดความเสี่ยงได้มหาศาล

Shutterstock

2. การสร้างสภาพแวดล้อมที่ไม่เอื้อต่อการสะสมของเชื้อ (Environmental Control) 

สภาพแวดล้อมในบ้านมีผลอย่างมากต่อการคงอยู่ของเชื้อโรค:

• การถ่ายเทอากาศ (Ventilation): เชื้อไวรัสและแบคทีเรียบางชนิดสามารถลอยอยู่ในอากาศได้นานในห้องที่ปิดทึบ ควรเปิดหน้าต่างเพื่อให้เกิดการหมุนเวียนของอากาศ (Cross Ventilation) อย่างน้อยวันละ 1-2 ชั่วโมง

• การใช้แสงแดดให้เป็นประโยชน์: รังสี UV ในแสงแดดมีคุณสมบัติในการฆ่าเชื้อโรคตามธรรมชาติ ควรเปิดม่านให้แสงแดดส่องถึงจุดที่อับชื้นหรือจุดที่มีการสัมผัสบ่อย

• การควบคุมความชื้น: แบคทีเรียและเชื้อราเจริญเติบโตได้ดีในที่ชื้น ควรดูแลไม่ให้มีน้ำขังในถาดรองตู้เย็นหรือใต้ซิงค์ล้างจาน

3. การแยกโซนและอุปกรณ์เครื่องใช้ (Zoning & Separation) 

ในกรณีที่มีความเสี่ยงสูงหรือมีผู้ป่วยในบ้าน การแยกส่วนเป็นสิ่งจำเป็น:

• โซนเปลี่ยนชุด: ควรมีพื้นที่หน้าบ้านสำหรับถอดรองเท้าและวางสิ่งของที่นำมาจากนอกบ้าน (เช่น ถุงพัสดุ กุญแจรถ) เพื่อไม่ให้เชื้อโรคแพร่เข้าสู่โซนพักผ่อน

• แยกของใช้ส่วนตัว: ไม่ใช้ผ้าเช็ดตัว แก้วน้ำ หรือช้อนส้อมร่วมกัน แม้จะเป็นคนในครอบครัวเดียวกันก็ตาม

• การจัดการขยะติดเชื้อ: หน้ากากอนามัยหรือทิชชูที่ใช้แล้วควรใส่ถุงมิดชิดและแยกทิ้งเพื่อป้องกันการแพร่กระจายเชื้อสู่พนักงานเก็บขยะ

4. การกระตุ้นภูมิคุ้มกันและความพร้อมของร่างกาย 

ร่างกายที่แข็งแรงคืออาวุธลับที่ต่อสู้กับเชื้อโรคได้ดีที่สุด:

• การรับวัคซีน: ติดตามการฉีดวัคซีนป้องกันโรคตามฤดูกาล เช่น วัคซีนไข้หวัดใหญ่ เพื่อลดความรุนแรงหากได้รับเชื้อ

• โภชนาการที่ดี: รับประทานอาหารที่ช่วยเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน เช่น อาหารที่มีวิตามิน C, D และสังกะสี (Zinc)

สรุป 

การป้องกันโรคจากเชื้อไวรัสและแบคทีเรียไม่ใช่การทำให้บ้านเป็นห้องสะอาดระดับโรงพยาบาลตลอดเวลา แต่คือการสร้าง "วิถีชีวิตแห่งสุขอนามัย" ที่เน้นความสม่ำเสมอ การจัดการสภาพแวดล้อมให้โปร่งโล่ง และการป้องกันตัวเองอย่างถูกวิธี จะช่วยให้บ้านเป็นพื้นที่ปลอดภัยอย่างแท้จริงสำหรับทุกคน